Brandnormen EI 30, EI 60 en EI 120: zo zit het in elkaar
Bij het bouwen of verbouwen van een woning is brandveiligheid geen detail. De brandweerstand van wanden, plafonds, daken en voorzetwanden wordt in heel Europa op dezelfde manier getest en geklasseerd. In dit eerste deel lees je hoe die Europese brandnormen werken en wat de criteria R, E en I precies betekenen.
Van Belgische naar Europese brandnormen
Tot enkele jaren geleden werd de brandweerstand van bouwsystemen in België beoordeeld volgens de nationale norm NBN 713.020. Die aanpak is vervangen door Europese normen (EN). Sinds 1 december 2016, na een overgangsperiode van vier jaar, zijn de EN-normen wettelijk verankerd via een Koninklijk Besluit en gelden ze in heel België.
Concreet betekent dit dat een wand, plafond of voorzetwand vandaag op basis van een EN-norm getest, beoordeeld en geklasseerd wordt. De oude Belgische klasseringen mogen niet langer worden voorgeschreven of toegepast.
De belangrijkste Europese normen
Een handvol normen vormt samen het kader voor brandtesten en classificatie:
- EN 1363-1 tot 1363-3: de algemene testprocedures en criteria voor erkende brandlaboratoria. In België beschikken enkel de Universiteit van Luik (ULiege) en Warringtonfire in Gent over geaccrediteerde brandovens voor officiele brandtesten.
- EN 1364-1: de testnorm voor niet-dragende wanden, waaronder de lichte scheidingswanden met gipsplaten.
- EN 1364-2: de testnorm voor niet-dragende plafondsystemen, waaronder plafonds met gipsplaten.
- EN 13501-1: de classificatienorm voor brandreactie, oftewel hoezeer een materiaal zelf aan een brand bijdraagt.
- EN 13501-2: de classificatienorm voor brandweerstand, uitgedrukt in minuten.
Brandreactie versus brandweerstand
Brandreactie (EN 13501-1) beschrijft hoezeer een bouwmateriaal zelf bijdraagt aan een brand. Materialen krijgen een klasse van A1, A2, B, C, D, E tot F, aangevuld met de rookontwikkeling (s1, s2, s3) en de vorming van brandende druppels of deeltjes (d0, d1, d2). Brandweerstand (EN 13501-2) gaat over iets anders, namelijk hoelang een volledig bouwsysteem een brand tegenhoudt.
R, E en I: de drie criteria voor brandweerstand
Brandweerstand wordt uitgedrukt met letters, elk gekoppeld aan een tijd in minuten. Samen beschrijven ze hoe een bouwsysteem zich bij brand gedraagt.
R, het draagvermogen
R staat voor de tijd dat een dragend element zijn draagfunctie behoudt. Dit criterium geldt enkel voor dragende structuren. Lichte scheidingswanden en plafonds met gipsplaten zijn niet-dragend, dus R is voor die systemen niet van toepassing.
E, de vlamdichtheid
E geeft aan hoelang een scheidend element, dat aan een zijde is blootgesteld aan brand, verhindert dat vlammen en hete gassen doordringen tot de andere zijde.
I, de thermische isolatie
I geeft aan hoelang het element de doorgang van warmte tegenhoudt, zodat de niet-blootgestelde zijde en alle brandbare materialen in de buurt daarvan niet kunnen ontvlammen.
Wanneer is iets voldoende isolerend?
Voor het criterium I geldt een element als isolerend zolang de gemiddelde temperatuur aan de niet-blootgestelde zijde met niet meer dan 140 graden stijgt, en op geen enkel punt met meer dan 180 graden. Wordt die grens overschreden, dan vervalt de I-prestatie.
Let op
De EN-normen veranderen niets aan de specifieke eis van brandstabiliteit van 30 minuten voor plafonds. Daarvoor blijft de Belgische norm NBN 713.020 van toepassing.
Nu je weet wat R, E en I betekenen, zoomen we in op de klassen die in de praktijk het vaakst voorkomen. In deel 2 lees je wat EI 30, EI 60 en EI 120 concreet inhouden en hoe brandwerende gipsplaten zo'n klasse halen.
EI 30, EI 60 en EI 120: wat betekent het?
Voor niet-dragende wanden en plafonds worden in België drie klassen brandweerstand toegepast: EI 30, EI 60 en EI 120. De letters EI combineren twee criteria, namelijk de vlamdichtheid (E) en de thermische isolatie (I). Het getal erachter is de tijd in minuten dat het bouwsysteem aan beide criteria voldoet.
Een wand met klasse EI 60 houdt dus minstens 60 minuten lang zowel vlammen en hete gassen als de warmtedoorgang tegen. Hoe hoger het getal, hoe langer bewoners veilig kunnen vluchten en hoe meer tijd de brandweer krijgt om in te grijpen.
| Klasse | Brandweerstand | Typische toepassing |
|---|---|---|
| EI 30 | 30 minuten | Lichte scheidingswanden, basiscompartimentering |
| EI 60 | 60 minuten | Wanden tussen woningen of lokalen, technische ruimtes |
| EI 120 | 120 minuten | Hoge eisen, zoals stookplaatsen en compartimentswanden |
De toepassingen zijn indicatief. De vereiste brandweerstand hangt af van het gebouwtype en de geldende regelgeving.
Hoe halen gipsplaten een EI-klasse?
Gipsplaten zijn populair voor brandwerende wanden en plafonds dankzij een natuurkundige eigenschap van gips: het bevat kristalwater. Bij brand komt dat water vrij als waterdamp, dat warmte opneemt en de temperatuurstijging aan de andere zijde vertraagt. Zo wint een gipsplaat kostbare tijd.
Belangrijk is dat niet de losse plaat, maar het volledige systeem de EI-klasse bepaalt. De combinatie van het type en aantal plaatlagen, de metal stud profielen en de eventuele vulling met bijvoorbeeld rotswol isolatie wordt als geheel getest. Een zwaardere klasse haal je doorgaans met meerdere of dikkere plaatlagen.
Welke platen kies je?
Voor standaard brandwerende toepassingen gebruik je een brandwerende gipsplaat van 12,5 of 15 mm. Voor veeleisende situaties biedt een hoogwaardige plaat zoals Knauf Diamond Board extra prestaties op het vlak van brand, vocht en stevigheid.
De klasse zit in het systeem, niet in de plaat
Een gipsplaat op zich heeft geen EI-klasse. Schrijf altijd een getest wandsysteem voor en volg de opbouw uit de technische documentatie van de fabrikant. Alleen zo haal je betrouwbaar de beoogde EI 30, EI 60 of EI 120.
Belangrijk om te onthouden
- In België gelden voor niet-dragende wanden en plafonds enkel de klassen EI 30, EI 60 en EI 120.
- De oude benamingen Rf 1/2h, Rf 1h en Rf 2h en testrapporten volgens NBN 713.020 mogen niet meer worden voorgeschreven of toegepast.
- Fabrikanten vermelden de brandklasse van hun producten en systemen in de technische documentatie. Controleer die altijd voor je bestelt of plaatst.
Op zoek naar brandwerende platen?
Bekijk ons aanbod brandwerende gipsplaten en bijhorend materiaal, of vraag onze specialisten om advies bij jouw brandwerende wand of plafond.