Roet verwijderen van de schouw: zo voorkom je roetdoorslag
Een oude schouw krijgt vaak een nieuwe bestemming bij een renovatie. Op zich niets bijzonders, tot blijkt wat er jarenlang in de schouwmuur is opgestapeld: roet. Wie de muur niet correct behandelt voor het pleisteren, riskeert lelijke bruine vlekken die later terugkomen. In dit eerste deel leggen we uit waarom roet doorslaat en hoe je de muur voorbereidt.
Wat is roetdoorslag en waarom is het een probleem?
Roet is het zwarte residu dat ontstaat bij het verbranden van hout, kolen of mazout. Het bevat teer, koolwaterstoffen en in water oplosbare zouten. Net die bestanddelen zorgen voor problemen wanneer je een schouwmuur afwerkt met een gewone pleister of verf.
Pleister en verf zijn poreus en bevatten vocht. Dat vocht lost de teer en de zouten in de oude metselstenen op en transporteert ze langzaam naar het verse oppervlak. Eens aan de buitenkant verdampt het vocht en blijven gele tot bruine vlekken achter. Dit fenomeen heet roetdoorslag, en het kan weken tot maanden na de afwerking pas zichtbaar worden.
Waarom slaat roet door?
Roetdoorslag is een vorm van migratie. Vochttransport in de muur trekt de in water oplosbare zouten en teerresten mee naar het oppervlak. Een gewone pleisterlaag vormt geen barriere tegen dit transport. Daarom moet je eerst een isolerende of waterdichte tussenlaag aanbrengen die de migratie blokkeert, voor je begint met afwerken.
Kun je een schouw volledig roetvrij maken?
Eerlijk antwoord: nee. Een muur volledig roetvrij krijgen kan enkel door hem af te breken en opnieuw te metsen. Wel kun je de muur roet-resistent maken, zodat het roet niet langer door je afwerking heen komt. Dat is in de praktijk de beste en meest betaalbare oplossing.
Belangrijk om te weten: zelfs wanneer de stenen op het eerste zicht geen tekenen van roet vertonen, blijft er risico op doorslag. Behandel daarom altijd, ook bij een ogenschijnlijk schone schouwmuur. De technieken die we hierna beschrijven werken trouwens niet alleen op metselstenen, maar ook op bestaande schouwen en haarden met een andere ondergrond.
Stap 1: De oude afwerking verwijderen
Een goede voorbereiding bepaalt het eindresultaat. De meeste anti-roet producten hechten het best rechtstreeks op de steen, dus eerst maak je de ondergrond bloot en proper.
- Verwijder de oude afwerking, zoals losse pleister, verf of behang, tot de metselstenen zichtbaar zijn.
- Borstel loszittend roet, gruis en stof weg en herstel eventueel beschadigde voegen.
- Zorg dat de muur volledig droog, vet- en stofvrij is voor je verdergaat.
Werktip
Werk bij voorkeur tijdens een droge periode en laat een vochtige muur eerst goed uitdrogen. Een te vochtige ondergrond vermindert de hechting van de primer en versnelt net het vochttransport dat je wil tegenhouden.
Is je muur droog, schoon en stofvrij? Dan is hij klaar voor de echte aanpak. In deel 2 lees je hoe je het roet blokkeert met een anti-roet primer of een waterdichtingsdoek, en hoe je de schouw nadien netjes afwerkt.
Stap 2: Anti-roet primer aanbrengen
Een anti-roet primer vormt een isolerende laag die het vochttransport en daarmee de migratie van teer en zouten tegenhoudt. Het is de meest gebruikte oplossing en eenvoudig zelf aan te brengen.
- Breng een anti-roet primer, zoals Omnicol Omnibind TPW, gelijkmatig aan op het volledige schouwoppervlak.
- Bij sterk zuigende ondergronden breng je 2 tot 3 lagen aan voor een sluitende afdichting.
- Laat elke laag voldoende uitdrogen volgens de technische fiche van het product.
Werktip
Lees altijd de technische fiche van de primer die je gebruikt. Droogtijden, aantal lagen en verbruik per vierkante meter verschillen per merk en per ondergrond.
Alternatief: een waterdichtingsdoek
Kan of wil je geen primer gebruiken? Dan is een waterdichtingsdoek het waterdichte alternatief. Een doek zoals Schluter Kerdi doek vormt een fysieke barriere waar roet niet doorheen kan. Je verlijmt de doek op de muur en kunt er daarna gewoon op pleisteren of tegelen.
Een doek is bijzonder geschikt bij zwaar vervuilde schouwen of in vochtgevoelige ruimtes, omdat de barriere niet afhankelijk is van het correct aanbrengen van meerdere lagen primer.
Primer of doek: wat kies je?
| Kenmerk | Anti-roet primer | Waterdichtingsdoek |
|---|---|---|
| Snel en eenvoudig aan te brengen | Ja | Beperkt |
| Volledig waterdichte barriere | Afhankelijk van lagen | Ja |
| Geschikt bij zware roetvervuiling | Mits meerdere lagen | Ja |
| Direct te pleisteren of tegelen | Ja | Ja |
| Laagste materiaalkost | Ja | Nee |
Stap 3: De muur afwerken
Is de primer uitgehard of de doek verlijmd? Dan is de schouw klaar voor de afwerking. Een muur kun je op talloze manieren afwerken, dit zijn de twee meest gebruikte.
Pleisteren
Pleisteren is vandaag de meest gekozen afwerking. Dat doe je bijvoorbeeld met Knauf Goldband, een gips-pleister die je nadien glad afwerkt en schildert.
Tegels of steenstrips
Afwerken met wandtegels of steenstrips is eveneens populair. Je bevestigt ze met tegellijm. Wil je de schouw meteen ook isoleren, dan kun je vooraf een laag XPS isolatie aanbrengen.
De barriere maakt het verschil
Welke afwerking je ook kiest, de roetbarriere onder je afwerking maakt het verschil tussen een nette muur en bruine vlekken die maanden later terugkomen. Sla stap 2 dus nooit over, ook niet bij een schone schouwmuur.
Hulp nodig bij jouw schouwproject?
Twijfel je tussen een primer of een waterdichtingsdoek? Onze specialisten helpen je graag aan de juiste oplossing en de bijhorende materialen.